دکتر امیرحسین فقهی؛ ستاره‌ای از شیراز تا افق‌های دانش و شهادت

امیرحسین، در هوای کوچه‌باغ‌های ایران، در کوی و برزن این شهر تاریخی، نخستین واژه‌های دانش را در دبستان و دبیرستان زادگاهش آموخت.

از همان سال‌های ابتدایی تحصیل، نبوغ و پشتکارش در میان همکلاسی‌ها و معلمانش زبانزد بود و بارقه‌ای از درخشش علمی در وجودش نهفته بود که نشان از آینده‌ای روشن و پرافتخار می‌داد.

او هر روز با عطشی سیری‌ناپذیر به کتاب‌ها و درس‌ها می‌نگریست و ذهنش مملو از سوالاتی بود که او را به سمت کشف حقایق و رموز هستی سوق می‌داد.

شکوفایی علمی؛ از ارومیه تا امیرکبیر

در سال ۱۳۷۹، پس از سال‌ها تلاش و مطالعه، با مدرک کارشناسی فیزیک هسته‌ای از دانشگاه ارومیه فارغ‌التحصیل شد. این گام، نخستین پله در مسیر بلند علمی او بود.

اما عطش او برای دانستن، فراتر از مدرک کارشناسی بود. در پی عطش بیشتر برای دانستن و غواصی عمیق‌تر در اقیانوس علم، به یکی از معتبرترین دانشگاه‌های صنعتی ایران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، راه یافت.

این دانشگاه که مهد پرورش نخبگان مهندسی بود، فضایی مناسب برای رشد و شکوفایی استعدادهای او فراهم آورد.

در سال‌های ۱۳۸۲ (کارشناسی ارشد) و ۱۳۸۷ (دکتری)، مدارج عالی مهندسی هسته‌ای گرایش انرژی را با موفقیت چشمگیر و نمرات ممتاز پشت سر گذاشت.

پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دکتری او همواره مورد تحسین اساتید و داوران قرار می‌گرفت و نشان از عمق دانش و توانایی‌های پژوهشی او داشت.

از مرزهای وطن تا مرزهای علم؛ سرن اروپا

در سال ۱۳۸۶، با پذیرش در فرصت مطالعاتی در مرکز معتبر CERN اروپا، یکی از بزرگ‌ترین مراکز تحقیقاتی هسته‌ای جهان، گام به عرصه جهانی نهاد.

این فرصت بی‌نظیر، دریچه‌ای به سوی همکاری با دانشمندان برجسته بین‌المللی و مشارکت در پروژه‌های پیشرفته علمی بود.

در سرن، او نه تنها به تبادل دانش و تجربه با نخبگان جهانی پرداخت، بلکه نام خود را در کنار بزرگ‌ترین پژوهشگران فیزیک هسته‌ای و ذرات بنیادین ثبت کرد.

مشارکت او در پروژه‌های پیچیده و حساس سرن، توانایی‌های منحصر به فرد او را در حل مسائل علمی و عملیاتی به اثبات رساند و افق‌های جدیدی را در برابر دیدگانش گشود.

بازگشت پرافتخار به ایران

پس از بازگشتی پربار از اروپا و با کوله‌باری از دانش و تجربه جهانی، در سال ۱۳۸۷ به هیئت علمی دانشکده مهندسی هسته‌ای دانشگاه شهید بهشتی پیوست.

این انتخاب، نشان از تعهد عمیق او به کشور و تمایلش به انتقال دانش و تجربیات خود به نسل جوان ایران بود.

در مدت کوتاهی، با پشتکار و توانایی‌های بی‌نظیرش، تا سال ۱۳۹۵ به مقام استادی تمام (پروفسوری) رسید که نشان از سرعت بالای پیشرفت علمی او داشت.

او نه تنها یک مدرس برجسته بود که با شیوه‌های نوین تدریس، دانشجویان را شیفته مباحث هسته‌ای می‌کرد، بلکه در کنار تدریس، مسئولیت‌های اجرایی مهمی را نیز بر عهده گرفت.

مسئولیت‌هایی چون مدیر امور هیئت علمی، دبیر اجرایی جذب اعضای هیئت علمی، و دبیر هیئت ممیزه دانشگاه، نشان‌دهنده اعتماد کامل مجموعه دانشگاه به توانایی‌های مدیریتی و اجرایی او بود.

او با دقت و تعهد، در تمامی این مسئولیت‌ها نقش آفرینی کرد و منشا تحولات مثبتی در ساختار دانشگاهی شد.

نقش‌آفرینی در صنعت و نوآوری

دکتر فقهی تنها یک نظریه‌پرداز نبود؛ او مرد عمل و نوآوری بود. سال‌ها به عنوان عضو کلیدی تیم پروژه FMP سازمان انرژی اتمی ایران (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳) فعالیت کرد و در توسعه فناوری‌های هسته‌ای کشور نقش مهمی ایفا نمود.

سپس، به ریاست پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای منصوب شد و این مرکز مهم را به سوی پیشرفت‌های چشمگیری هدایت کرد.

او همچنین عضو هیئت تحریریه فصل‌نامه فناوری و انرژی هسته‌ای بود و در ترویج و انتشار دانش در این حوزه تاثیرگذار بود.

علاوه بر این، به عنوان مدیر گروه کاربرد پرتوها، زمینه‌های جدیدی را برای بهره‌گیری از فناوری هسته‌ای در صنایع مختلف گشود.

فعالیت او به عنوان نماینده دانشگاه در کمیته دائمی تشعشعات فضایی نیز نشان از اهمیت حضور او در مسائل ملی و استراتژیک کشور داشت.

او در تمام این سمت‌ها، با دیدی جامع و رویکردی عملی، فعالیت‌هایی ماندگار از خود بر جای گذاشت.

جوایز و افتخارات

نام دکتر امیرحسین فقهی با جوایز و افتخارات متعددی گره خورده است که هر یک گواهی بر توانایی‌های بی‌بدیل او در عرصه‌های مختلف علمی و پژوهشی هستند

_استاد نمونه کشوری (۱۳۸۹): این عنوان، بالاترین افتخار تدریس در سطح ملی بود که نشان از تاثیرگذاری او بر دانشجویان و جامعه علمی داشت.

_پژوهشگر برگزیده دانشگاه شهید بهشتی (۱۳۸۹ و ۱۳۹۴): دو بار دریافت این عنوان، گواهی بر استمرار و پویایی فعالیت‌های پژوهشی او در یکی از برجسته‌ترین دانشگاه‌های کشور بود.

_مدرس نمونه شهید بهشتی (۱۳۹۰): نشان‌دهنده توانایی‌های استثنایی او در انتقال مفاهیم پیچیده و ایجاد انگیزه در دانشجویان.

_رتبه دوم پژوهش‌های کاربردی جشنواره بین‌المللی خوارزمی: این جایزه، مهر تاییدی بر توانایی او در تبدیل دانش تئوری به راهکارهای عملی و کاربردی برای صنعت و جامعه بود.

_رتبه اول پژوهش‌های توسعه‌ای جشنواره جوان خوارزمی: در دوران جوانی نیز، با این افتخار، استعداد و نبوغ او در توسعه دانش و فناوری به اثبات رسید.

و ۷ کتاب در زمینه ی فناوری هسته ای تالیف و ترجمه کرد و بیش از سیصد مقاله از ایشان در مجلات و همایش های معتبر بین المللی و ملی به ثبت رسیده است

دستاوردهای صنعتی و فناورانه

دکتر فقهی نه تنها در عرصه آکادمیک، بلکه در حوزه صنعت و فناوری نیز منشأ تحولات عظیمی بود. دستاوردهای او به طور مستقیم به حل مشکلات صنعتی و ارتقاء توانمندی‌های فناورانه کشور کمک شایانی کرد:

_همکاری در راه‌اندازی اولین سایت پرتودهی خصوصی کشور: این پروژه، گامی بزرگ در توسعه کاربردهای صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای در صنایع مختلف بود و دکتر فقهی نقش محوری در آن ایفا کرد.

_طراحی و ساخت فلومتر دو فازه گاز و مایع: این ابزار اندازه‌گیری دقیق، کاربردهای فراوانی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی داشت و به بهینه‌سازی فرآیندها کمک می‌کرد.

_تولید پلیمر مقاوم در برابر اشعه و اختراع پلیمری مقاوم در برابر شعله: این اختراعات، در توسعه مواد پیشرفته با کاربردهای خاص در صنایع هسته‌ای، فضایی و ایمنی، انقلابی محسوب می‌شد.

_تولید فولادهای خودترمیمی در برابر آسیب پرتویی: این تحقیق پیشگامانه، به افزایش طول عمر و ایمنی سازه‌های هسته‌ای و دیگر محیط‌های تحت تابش کمک شایانی می‌کرد.

^طراحی سیستم نوترون رادیوگرافی صنعتی برای راکتور اراک: این سیستم، ابزاری حیاتی برای بررسی و عیب‌یابی قطعات صنعتی با استفاده از نوترون بود و به ارتقاء کیفیت تولیدات صنعتی کمک می‌کرد.

_نرم‌افزار محاسبات مصرف سوخت راکتورهای قدرت: این نرم‌افزار پیشرفته، به بهینه‌سازی مصرف سوخت در نیروگاه‌های هسته‌ای و افزایش بهره‌وری آن‌ها کمک می‌کرد و از خروج ارز جلوگیری می‌نمود.

غروب یک ستاره؛ شهادت دکتر امیرحسین فقهی

شبی که در سپهر علم و دانش ایران، ستاره‌ای پرفروغ و منحصربفرد خاموش شد؛ خبری تلخ و جانکاه قلب‌ها را لرزاند و جامعه علمی کشور را در بهت و اندوه فرو برد.

دکتر امیرحسین فقهی، استاد فروتن و دانشمند پرتلاش و متعهد دانشگاه شهید بهشتی، در راه خدمت به میهن، به خیل شهدای گرانقدر ایران پیوست.

جامعه علمی، دانشگاه شهید بهشتی، و به ویژه خانواده نجیب و صبورش، غرق در سوگ مردی شدند که علم را با عمل، دانش را با ایثار، و زندگی را با شهادت پیوند زد و نام خود را برای همیشه در تاریخ این سرزمین جاودانه ساخت.

یادش گرامی و راهش جاودان باد.